“Near-Infrared Spectroscopy” een nieuwe methode om vaatproblematiek beter te diagnosticeren?

PiusX college op SportMáx excursie
19 december 2018
Verantwoord op naar Tokyo!
28 januari 2019

“Near-Infrared Spectroscopy” een nieuwe methode om vaatproblematiek beter te diagnosticeren?

Martijn van Hooff begon ruim 6 jaar geleden zijn carrière bij SMC SportMáx als biometrist. In de loop van de jaren heeft hij zich doorontwikkeld tot bewegingswetenschapper en nu is hij druk bezig met zijn promotieonderzoek. Martijn werkt zowel voor het Maxima Medisch Centrum (MMC) als voor SMC SportMáx . Mogelijk hebt u hem al eens ontmoet bij een sportkeuring van SMC SportMáx of bij een inspanningstest met ademgasanalyse in het ziekenhuis, tijdens de vaatpoli of tijdens het TendoMáx spreekuur. Naast deze werkzaamheden vind je Martijn ook in de fietskamer waar hij data aan het verwerken is achter zijn laptop.

“Martijn, hoe is het onderzoek tot stand gekomen?”

‘In 2012 startte ik mijn stage in het ziekenhuis bij Dr. Schep. In 2001 Dr. Schep gepromoveerd op het diagnosticeren van sport-gerelateerde vaatproblemen bij (top)atleten. Deze patiënten hebben klachten als krachtverlies of zij ervaren tintelingen tijdens maximaal fietsen, wat ook weer snel wegtrekt in herstel. De oorzaak hiervan is endofibrose (schade) in de bekkenslagader, knikken van de bekkenslagader of een combinatie van beide. Door het toepassen van een ingewikkeld algoritme, met veel verschillende onderzoeken, is Dr. Schep in staat de diagnose vrij nauwkeurig te stellen. Echter, doordat er zoveel onderzoeken nodig zijn en een aantal patiënten gemist worden, is het een tijdsintensief en duur onderzoek. Een methode die relatief goedkoop, snel en nauwkeuring is, is dus van harte welkom. De techniek Near-Infrared Spectroscopy (NIRS) werd in de literatuur beschreven bij patiënten met aderverkalking. Bij deze patiënten is de doorstroming ook verstoord, echter bij de patiënten die ik onderzoek is dit subtieler en enkel alleen wanneer de vraag van bloed in de benen erg groot is, ofwel tijdens maximale inspanning’.

“Je maakt gebruik van Near-Infrared spectroscopy (NIRS), wat houdt NIRS in?”

‘Near-InfraRed Spectroscopy is een techniek die gebruik maakt van licht. Elke lichtkleur heeft een bepaalde golflengte en deze techniek maakt gebruik van een golflengte die in de buurt ligt van infraroodlicht, vandaar ‘Near-Infrared’, oftewel ‘nabij infrarood’. Bloed bevat hemoglobine, dit zijn de zuurstofdragers van je bloed. Hemoglobine is in staat zuurstof te dragen, oxyhemoglobine, of geen zuurstof te dragen, deoxyhemoglobine. NIRS maakt gebruik van 2 golflengten en daardoor is het mogelijk om een verschil te meten in hoeveelheid oxyhemoglobine en deoxyhemoglobine. Door wat lastige natuurkundige berekeningen is de software in staat om een maat voor saturatie te meten van weefsel, in dit geval de spieren. Je kunt je dus voorstellen dat de techniek mogelijk interessante informatie geeft over de bloedvoorziening naar de spieren tijdens en na inspanning’.

“Wat voor testen hebben jullie gedaan tijdens het onderzoek?“

‘In de afgelopen jaren zijn we vooral bezig geweest met het verzamelen van data en het schrijven van een softwareprogramma om deze data zo goed mogelijk te analyseren. We hebben een hele reeks aan gezonde proefpersonen getest als controlegroep. Een deel van deze groep hebben we in korte tijd terug laten komen om te kijken of de resultaten vergelijkbaar waren. Ditzelfde hebben we gedaan voor de patiënten die langskwamen tijdens de “vaatpoli”. Met deze data zijn we in waarschijnlijk binnenkort in staat om te zoeken naar een drempelwaarde waarbij je kan zeggen of een patiënt met klachten wel of niet een sport-gerelateerd vaatprobleem heeft. Vervolgens zijn we ook gaan kijken naar de invloed van de fietshouding.

Als een patiënt last heeft van het afknikken van het vat, dan is dit vrijwel altijd in “aerodynamische houding”. Oftewel de racehouding, omdat dit sneller het vat doet afknikken. Je kunt eigenlijk het vat vergelijken met een tuinslang, wanneer deze in een mooie bocht loopt kan het bloed er goed doorheen stromen. Bij het afknikken komt er geen tot nauwelijks bloed doorheen en zullen je spieren snel verzuren. Door de test te herhalen in een meer-rechtop-zittende houding kunnen we aantonen dat de zuurstofvoorziening stukken beter is.

Een deel van de patiënten wordt geopereerd; het vat wordt gerepareerd of de knik wordt eruit gehaald. Als ze na de operatie terugkomen voor controle kijken we of de voorziening verbeterd is.’

“Ga je door met het optimaliseren van de NIRS in de toekomst of ga je je richten op andere (onderzoek)projecten?”

‘Mijn eerste artikel is zojuist gepubliceerd en dit is een “introductie” waarin de techniek met de mogelijkheden ervan beschreven wordt. Het is gepubliceerd in een Engelstalig tijdschrift en die kun je via deze link vinden. Ik ben op het moment druk bezig met de data analyse van de diagnose afkapwaarde en van de verschillende houdingen. Het analyseren en schrijven kost erg veel tijd, maar ik hoop de stukken in de loop van dit jaar af te ronden. Ik verwacht dat mijn promotie onderzoek eind volgend jaar klaar is. Buiten NIRS ben ik ook bezig met pedaalkracht, dit meet ik tegelijk met de NIRS. Ook hier is net een artikel van gepubliceerd in samenwerking met Jordi Kleinloog, een oud stagiaire van het ziekenhuis. Hier is gekeken naar patiënten die aan één zijde een vaatprobleem hebben. Door te vergelijken met het niet aangedane been is het met een berekening mogelijk deze patiënt de diagnosticeren.
Helaas is dit artikel niet voor iedereen beschikbaar daarvoor moet je lid zijn van het tijdschrift (dit zijn vaak universiteiten of grote bedrijven). Wel is er een samenvatting beschikbaar.

Verder houd ik mij buiten dit onderzoek veel bezig met andere onderzoeken. Ik schrijf bijvoorbeeld software voor het analyseren van wearables, zoals de “FitBit”, bij patiënten met chronisch hartfalen. Ook verzamel ik data en help mee met een onderzoek naar het effect van trainen voor (en na) de operatie van colorectaal, ofwel darmkanker. Hierover is meer te vinden via deze link

Deel en like ons: